Giảm trừ gia cảnh 15,5 triệu: người trẻ đi làm cần biết gì

Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế thu nhập cá nhân là 15,5 triệu đồng mỗi tháng, mỗi người phụ thuộc được trừ thêm 6,2 triệu đồng. Với người trẻ độc thân đóng bảo hiểm bắt buộc đầy đủ, tổng lương dưới khoảng 17,3 triệu đồng một tháng thường không phải nộp thuế tiền lương. Phần dưới giải thích con số này đến từ đâu, áp dụng thế nào trong lúc công ty tạm khấu trừ hằng tháng và khi quyết toán đầu năm 2027, và những việc bạn nên làm ngay từ bây giờ.

Mức mới, căn cứ và thời điểm áp dụng

Sáng 17/10/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua nghị quyết điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, được Tuổi Trẻ đưa tin cùng ngày. Văn bản này là Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, như báo Văn hóa nêu trong bài ngày 3/3/2026.

Khoản giảm trừ	Mức cũ	Mức áp dụng từ kỳ tính thuế 2026
Bản thân người nộp thuế	11 triệu đồng/tháng	15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm)
Mỗi người phụ thuộc	4,4 triệu đồng/tháng	6,2 triệu đồng/tháng

Cả hai khoản đều tăng khoảng 40,9%. Theo Tuổi Trẻ, Bộ Tài chính ước tính thay đổi này khiến ngân sách giảm thu khoảng 21.000 tỉ đồng mỗi năm, tức là phần tiền đó ở lại trong túi người làm công. Ngoài ra, Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi đã được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, cũng theo báo Văn hóa; bài này chỉ bàn phần giảm trừ gia cảnh mà người làm công ăn lương gặp nhiều nhất.

Tính nhanh: lương bao nhiêu thì bắt đầu chịu thuế

Công thức cơ bản: thu nhập tính thuế = tổng thu nhập chịu thuế − bảo hiểm bắt buộc phần người lao động đóng − giảm trừ bản thân − giảm trừ người phụ thuộc. Nếu kết quả nhỏ hơn hoặc bằng 0, bạn không phải nộp thuế tiền lương tháng đó. Phần vượt lên sẽ chịu thuế theo biểu lũy tiến, bậc đầu tiên là 5%.

Báo Văn hóa ước tính ngưỡng bắt đầu phải nộp thuế, giả định người lao động đóng bảo hiểm khoảng 10,5% trên tổng lương:

Số người phụ thuộc	Tổng lương tháng khoảng
0	17,3 triệu đồng
1	24,3 triệu đồng
2	31,2 triệu đồng
3	38,1 triệu đồng

Đây là con số gần đúng. Thực tế phụ thuộc mức lương đóng bảo hiểm (nhiều công ty đóng trên lương cơ bản thấp hơn tổng thu nhập), các khoản phụ cấp được miễn thuế như tiền ăn trưa trong giới hạn, khoản đóng góp từ thiện được trừ. Hãy lấy bảng lương của chính bạn để tính.

Ví dụ một bạn mới đi làm

Lương 15 triệu đồng/tháng, không có người phụ thuộc. Bảo hiểm 10,5% là khoảng 1,575 triệu đồng. Thu nhập tính thuế = 15 − 1,575 − 15,5 = âm 2,075 triệu, tức bằng 0. Bạn không phải nộp thuế tiền lương. Với mức giảm trừ cũ 11 triệu, con số này là dương và bạn đã phải nộp một khoản nhỏ mỗi tháng.

Hằng tháng và cuối năm: tiền thuế đi đâu

Khi bạn làm việc theo hợp đồng lao động dài hạn, công ty thường tạm khấu trừ thuế mỗi tháng theo bảng lương. Cuối năm, toàn bộ thu nhập cả năm được tính lại trong quyết toán. Tuổi Trẻ ghi chú mức giảm trừ mới áp dụng cho kỳ tính thuế 2026, được quyết toán vào khoảng tháng 3/2027.

Ý nghĩa thực tế cho bạn:

• Nếu công ty đã áp mức mới ngay từ đầu năm, số thuế tạm nộp hằng tháng của bạn đã giảm, quyết toán chủ yếu để đối chiếu.
• Nếu trong năm có tháng thu nhập cao bất thường như thưởng dự án, thưởng Tết trả trong năm 2026, tổng thu nhập năm sẽ được tính lại khi quyết toán; có người được hoàn, có người phải nộp thêm.
• Nếu bạn đổi việc giữa năm hoặc có thu nhập từ hai nơi trở lên, thường phải tự quyết toán. Giữ chứng từ khấu trừ thuế từ mỗi nơi.

Việc nên làm trước cuối năm

1. Kiểm tra phiếu lương tháng 11. Xem dòng giảm trừ bản thân đã là 15,5 triệu chưa. Nếu chưa, hỏi phòng nhân sự.
2. Đăng ký người phụ thuộc nếu đủ điều kiện. Bố mẹ hết tuổi lao động không có thu nhập hoặc thu nhập thấp, con nhỏ, là những trường hợp hay bị bỏ quên. Mỗi người phụ thuộc giờ là 6,2 triệu đồng/tháng, tức 74,4 triệu đồng/năm. Hỏi công ty về hồ sơ cần nộp.
3. Gom chứng từ. Hợp đồng, bảng lương, chứng từ khấu trừ, biên lai đóng góp từ thiện, quỹ nhân đạo được phép trừ.
4. Cài ứng dụng thuế điện tử chính thức của ngành thuế để tra cứu mã số thuế, xem thông tin người phụ thuộc đã đăng ký.

Dùng khoản tiết kiệm được thế nào

Với nhiều người trẻ, khoản thuế giảm mỗi tháng không lớn, vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, nên rất dễ tan biến vào trà sữa và đồ ăn giao tận nơi. Một cách đơn giản là đặt lệnh chuyển tự động đúng khoản đó sang tài khoản tiết kiệm riêng ngay ngày nhận lương. Sau một năm, bạn có một quỹ nhỏ mà gần như không cảm thấy thiếu hụt.

Nếu chưa có thói quen chia tiền theo mục đích, bài lập ngân sách cá nhân cho người mới đi làm có cách chia đơn giản để bắt đầu. Và nếu bạn đang cân nhắc nhận thêm việc ngoài giờ để tăng thu nhập, nhớ rằng thu nhập từ nơi thứ hai cũng nằm trong quyết toán; bài cân bằng công việc và cuộc sống giúp bạn tính xem khoản thêm đó có đáng với thời gian bỏ ra.

Những nhầm lẫn hay gặp

"Lương trên 15,5 triệu là phải nộp thuế." Chưa chắc. Con số 15,5 triệu được trừ sau khi đã trừ bảo hiểm bắt buộc và các khoản miễn thuế, nên tổng lương trên phiếu thường phải cao hơn đáng kể mới bắt đầu chịu thuế.

"Đăng ký bố mẹ làm người phụ thuộc thì ai cũng được." Người phụ thuộc phải đáp ứng điều kiện về thu nhập và độ tuổi theo quy định; mỗi người chỉ được một người nộp thuế đăng ký. Anh chị em trong nhà nên thống nhất ai đăng ký cho bố, ai cho mẹ.

"Thuế đã khấu trừ hằng tháng thì không cần quan tâm quyết toán." Quyết toán là lúc bạn có thể được hoàn phần nộp thừa, đặc biệt khi trong năm có tháng thu nhập cao rồi nghỉ việc.

Bài viết chỉ mang tính thông tin chung. Với trường hợp có nhiều nguồn thu nhập, thu nhập từ nước ngoài hoặc kinh doanh, nên hỏi trực tiếp cơ quan thuế hoặc người làm kế toán có chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp

Lương 20 triệu có phải đóng thuế thu nhập cá nhân năm 2026 không?

Nếu không có người phụ thuộc và đóng bảo hiểm khoảng 10,5% trên toàn bộ lương, thu nhập tính thuế là khoảng 2,4 triệu đồng/tháng, nên vẫn nộp một khoản nhỏ ở bậc 5%. Nếu có một người phụ thuộc đã đăng ký, bạn thường không phải nộp.

Mức giảm trừ 15,5 triệu áp dụng từ tháng nào?

Mức này áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, tức thu nhập từ tháng 1/2026. Khi quyết toán năm 2026 vào đầu năm 2027, toàn bộ năm được tính theo mức mới.

Đăng ký người phụ thuộc muộn có được tính lại không?

Thông thường giảm trừ người phụ thuộc được tính từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng nếu bạn đăng ký và có hồ sơ chứng minh đúng hạn khi quyết toán. Nên hỏi bộ phận nhân sự hoặc cơ quan thuế để biết thời hạn cụ thể.

Sinh viên làm thêm có phải nộp thuế không?

Nếu ký hợp đồng ngắn hạn hoặc làm cộng tác viên, nơi trả tiền có thể tạm khấu trừ thuế theo quy định trước khi chuyển tiền cho bạn. Bạn có thể được hoàn khi quyết toán nếu tổng thu nhập năm thấp hơn mức giảm trừ.